Een koopcontract is bij de verkoop van een auto tussen particulieren niet verplicht. Een koop is rond zodra jullie het eens zijn, ook als dat alleen mondeling is. Toch is het verstandig om het op papier te zetten. Het contract legt vast welke auto je verkocht, voor welke prijs, in welke staat en op welk moment. Komt er achteraf een discussie over een gebrek of een boete, dan is dat papier je beste bewijs.
Hieronder staat wat er in een koopcontract hoort en waarom, hoe je bekende gebreken vastlegt en wat een contract juist niet voor je regelt. Het is een van de papieren die elke autoverkoop compleet maken, naast de overschrijving en het vrijwaringsbewijs. Hoe die papieren samen het geheel vormen, zie je bij auto overdragen.
Is een koopcontract verplicht?
Nee. Volgens de ANWB is een koop gesloten zodra koper en verkoper het eens zijn, mondeling of schriftelijk. Een handdruk op de oprit is juridisch gezien dus ook een koop.
Het probleem zit in het bewijs. Zonder contract staat het ene verhaal tegenover het andere als de koper een week later zegt dat je een lekkende motor hebt verzwegen, of als er onduidelijkheid is over het tijdstip waarop de auto van eigenaar wisselde. Met een getekend contract kun je laten zien wat er is afgesproken en wat je hebt gemeld. Als verkoper is dat vooral je eigen bescherming.
Wil je niet zelf iets opstellen, dan kun je een model gebruiken. De ANWB heeft gratis modelcontracten, waaronder een koopovereenkomst voor een gebruikte auto. Een eigen document mag ook, want een koopcontract is vormvrij.
Dit hoort erin
| Onderdeel | Waarom het erin staat |
|---|---|
| Naam en adres van koper en verkoper | maakt beide partijen herkenbaar; noteer het legitimatiebewijs van de koper |
| Kenteken, merk, model, bouwjaar en chassisnummer | legt vast om welke auto het precies gaat |
| Kilometerstand bij overdracht | voorkomt later discussie over de teller |
| Verkoopprijs en hoe er is betaald | bewijst het bedrag en de betaling |
| Datum en tijdstip van overdracht | laat zien vanaf welk moment boetes en schade niet meer van jou zijn |
| Staat van de auto en bekende gebreken | hiermee voldoe je aantoonbaar aan je plicht om gebreken te melden |
| APK-datum en bijzonderheden, zoals een schadeverleden | voorkomt het verwijt dat je iets hebt achtergehouden |
| Wat er meegaat: sleutels, onderhoudsboekjes, winterbanden | klein, maar een klassieke bron van gedoe achteraf |
| Handtekeningen van beide partijen, in tweevoud | ieder houdt een exemplaar |
Vul zoveel mogelijk al thuis in. Bij de overdracht hoef je dan alleen nog de kilometerstand, het tijdstip en de handtekeningen toe te voegen, en dat voorkomt haast en vergissingen.
Bekende gebreken: schrijf ze zo concreet mogelijk op
Dit is het belangrijkste onderdeel van het hele contract. De ANWB zegt het kort: een verkoper moet problemen die hem bekend zijn melden, ook als hij particulier is. De koper heeft daartegenover de plicht om zelf goed op te letten, de auto te bekijken en een proefrit te maken.
Wat je in het contract zet, is later je bewijs dat je die plicht bent nagekomen. Schrijf het daarom zo concreet mogelijk op. "Olielekkage aan de linkerkant van de motor" is bruikbaar, "wat kleine dingetjes" niet. Hetzelfde geldt voor een eerder schadeverleden, een waarschuwingslampje dat af en toe brandt of een airco die niet meer koelt.
Het voelt misschien tegenstrijdig om je eigen auto zo eerlijk te beschrijven. Maar een gebrek dat zwart op wit in het contract staat, kan de koper achteraf niet als verrassing aanvoeren. Eerlijkheid is hier dus geen nadeel, het is je verzekering tegen gedoe.
"Gezien en gereden": wat zo'n zin wel en niet doet
Veel particuliere contracten bevatten een zin als "verkocht zoals gezien en gereden, zonder garantie". Die zin heeft zin: hij maakt duidelijk dat de koper de auto heeft kunnen bekijken en dat hij een gebruikte auto koopt, geen nieuwe.
Wat zo'n zin niet doet, is je beschermen tegen gebreken die je kende en niet hebt verteld. De plicht om bekende problemen te melden gaat voor. Wie een bekend gebrek verzwijgt, kan zich achteraf niet verschuilen achter een standaardzin. Het beste wat je kunt doen is de zin laten staan en daarnaast gewoon eerlijk opschrijven wat je weet.
Datum én tijdstip van overdracht
Noteer niet alleen de dag, maar ook het tijdstip waarop de auto van eigenaar wisselt. Rijdt de koper een uur na de overdracht door een flitspaal, dan laat het tijdstip in het contract zien dat die boete niet bij jou hoort.
Dat werkt het best in combinatie met het vrijwaringsbewijs, waarop ook datum en tijd van de overschrijving staan. Regel de overschrijving daarom op hetzelfde moment als de overdracht, zodat contract en vrijwaringsbewijs hetzelfde moment aanwijzen.
Kilometerstand: zet hem erin, ook als hij hoog is
De kilometerstand hoort in elk contract, precies zoals hij op de teller staat op het moment van overdracht. Daarmee voorkom je dat een koper later beweert dat hij een andere stand is beloofd.
Een hoge stand is geen reden om hem vaag te houden. Veel kopers kijken zelf in de kentekencheck van de RDW of de tellerstand logisch is. Een eerlijke stand in het contract die klopt met die registratie, geeft vertrouwen. Wat een kilometerstand betekent voor de waarde en hoe de registratie werkt, lees je op de pagina over de kilometerstand van je auto.
Voorbehouden en garantie: alleen als ze precies op papier staan
Ontbindende voorwaarden. Soms wil een koper de koop laten afhangen van een aankoopkeuring of een financiering. Dat kan, maar leg dan precies vast wat het voorbehoud inhoudt: welke keuring, bij wie en binnen hoeveel dagen er uitsluitsel is. Een vaag "onder voorbehoud van keuring" zonder termijn houdt je verkoop onnodig lang in de lucht. Een alternatief is afspreken dat de keuring plaatsvindt voordat jullie tekenen.
Garantie. Als particulier hoef je geen garantie te geven zoals een dealer dat vaak doet. Wil je de koper toch iets toezeggen, bijvoorbeeld dat de auto de komende maand de APK haalt, omschrijf dan precies wat je belooft en hoe lang. Wat niet op papier staat, is later lastig te bewijzen. En onthoud: geen garantie geven betekent niet dat je bekende gebreken mag verzwijgen.
Aanbetaling en later ophalen
Soms betaalt een koper een deel vooruit en haalt hij de auto een paar dagen later op. Dat kan prima, maar juist dan is een contract nuttig. Leg vast hoeveel er is aanbetaald, wanneer de auto wordt opgehaald en wanneer het restant wordt betaald. Spreek ook af wat er met de aanbetaling gebeurt als de koper zich bedenkt, of als jij de auto toch niet kunt leveren.
Denk er daarnaast aan dat de auto tot de overschrijving op jouw naam staat. Staat hij in de tussentijd bij jou voor de deur, dan is hij jouw verantwoordelijkheid en moet hij verzekerd blijven. Noteer in het contract in welke staat de koper hem komt ophalen, zodat er geen discussie ontstaat over een deuk die er ineens zit.
Wat als de koper achteraf klaagt?
Dan is het contract je uitgangspunt. Kijk eerst rustig wat er in staat. Gaat de klacht over een gebrek dat je hebt opgeschreven, dan wist de koper ervan toen hij kocht. Gaat het over iets wat niet in het contract staat, dan hangt het ervan af of je het kende en had moeten melden, en of de koper het zelf had kunnen zien.
Reageer schriftelijk, blijf zakelijk en bewaar alle berichten. Loopt het op, dan kun je je laten adviseren, bijvoorbeeld door het Juridisch Loket, dat gratis juridisch advies geeft, of via je rechtsbijstandverzekering als je die hebt. Een goed ingevuld contract maakt zo'n gesprek een stuk korter.
Wat een koopcontract niet voor je regelt
Het vervangt de overschrijving niet. Wegenbelasting, verzekering en boetes volgen het kentekenregister, niet het contract. Zolang de auto op jouw naam staat, ben jij verantwoordelijk, ook met een getekend contract in de la. Pas met de overschrijving en het vrijwaringsbewijs ben je klaar.
Het garandeert niet dat je wordt betaald. Een handtekening onder een contract is geen geld op je rekening. De veilige volgorde blijft: eerst het geld zichtbaar binnen, dan overschrijven, dan de sleutels. Meer signalen om op te letten staan in het artikel over waar je op moet letten bij de verkoop. De oplichtingstrucs die op verkopers gericht zijn, staan bij auto verkopen op Marktplaats.
Zo gebruik je het contract bij de overdracht
- Vul het vooraf in, zodat je bij de overdracht alleen nog hoeft te controleren.
- Loop samen de auto na: kilometerstand, gebreken en wat er meegaat.
- Noteer datum en tijdstip, onderteken in tweevoud en geef de koper zijn exemplaar.
- Regel direct daarna de betaling en de overschrijving, in die volgorde.
- Bewaar jouw exemplaar bij het vrijwaringsbewijs, zodat je beide bij de hand hebt als er later iets opduikt.
Verkopen zonder zelf een contract op te stellen
bodengo is een verkoopplatform waar je auto via een discrete biedingsronde bij RDW-erkende dealers wordt aangeboden. Meerdere erkende bedrijven bieden mee, je ziet binnen enkele uren het hoogste bod, en aanmelden is gratis en vrijblijvend.
Je verkoopt dan niet aan een onbekende particulier maar aan een erkend bedrijf, net als bij verkopen aan een garage. De overdracht, de overschrijving en de betaling gebeuren op één moment: de auto wordt gratis opgehaald, je krijgt het vrijwaringsbewijs mee en je wordt direct betaald. Geen bezichtigingen, geen onderhandelen aan de keukentafel. Wil je weten wat je auto oplevert, meld hem vrijblijvend aan. Vaak is hij binnen 24 uur verkocht.


